‘Retta se storie: ‘Dit was asof ek ‘n senuwee raakgeboor het ‘
Skrywer Zelda Bezuidenhout gesels oor die fliek, Die dekonstrasie van Retta blom", gebaseer op haar gelyknamige roman wat vandeesweek by die Silwerskermfees in Kampsbaai gewys is.
![](https://images.caxton.co.za/wp-content/uploads/sites/116/2024/08/Retta1-780x470.jpg)
Retta sit by haar eetkamertafel en blaai deur ‘n boek. Sy sien iets in die boek wat ‘die pennie laat drop’. Iets wat die antwoord op ‘n raaisel gee, want ‘n leuen is soos ‘n kombersie wat bly uitrafel.
Die spel in dié toneel gaan jou asem wegslaan, verklap skrywer Zelda Bezuidenhout oor die fliek, Die dekonstruksie van Retta Blom, gebaseer op haar treffer volwasse roman wat vandeesweek vir die eerste keer by die Silwerskermfees in Kampsbaai gewys is. Die fliek sal vroeg in 2025 in teaters draai.
Uit Kampsbaai vertel Zelda dat daar selfs ‘n paar fliekgangers uit haar tuisdorp, Parys, is wat met die tweede vertoning die groot oomblik, en ‘n eerste vir haar, met haar gedeel het. “Dit is vir my so spesiaal,” gesels sy.
Die fliek sal nadat dit in teaters was, ook na KykNet beweeg, en later op Showmax gesien kan word.
Die fliek is deur The Ergo Company gemaak met Cati Weinek en Dumi Gumbi as die vervaardigers. Hoewel Zelda nie betrokke was by die maak van die film nie, en ook nie die draaiboek geskryf het nie, was sy genooi om ‘n dag op die stel in Johannesburg en Kaapstad te wees. Die ewe talentvolle akteur en skrywer, Henriëtta Gryffenberg, was verantwoordelik vir die draaiboek.
Oor die treffende woorde op die lokplakkaat vir die fliek, “‘n Leuen is soos ‘n kombersie wat bly uitrafel,” vertel Zelda dat hul huishulp en goeie vriendin, Marie Pakati, altyd gesê het: “Lieg is soos ‘n klein kombersie. As jy dit optrek om jou kop toe te maak, kry jou voete koud.” En dit is waar die intrige in Retta se verhaal kom.
Zelda se boek, Die dekonstruksie van Retta Blom is oorspronklik in 2019 gepubliseer. Dit was die eerste keer dat sy haar hand aan ‘n roman vir volwassenes gewaag het. In daardie stadium het sy nog net een boek – ‘n jeugroman, op die rakke gehad.
Die idee vir die storielyn is gebore uit Zelda se onthou van ‘n perfeksionistiese ‘Retta’-tipe vrou saam met wie sy dekades gelede gewerk het. “Dit het gelyk asof hierdie kollega die volmaakte lewe gehad het: ‘n liefdevolle man, ‘n dogter, pragtige huis…
Een oggend kom sy met rooigehuilde oë by die werk en sê haar man het sy tas ‘snaaks’ in die kattebak gelaai die oggend toe hy weg is vir ‘n sakebesoek. Hy het dit nie net ingelaai nie, maar eenkant toe gestoot asof hy plek hou vir ‘n ander tas. Ek sou nie eens so iets opgelet het nie, maar dit het hierdie vrou se ondersoekende oog nie ontgaan nie.”
“Dit het my gefassineer – hoe klein dingetjies groot stories vertel. Hoe negatiewe ruimte soms meer sê as die voorwerp. Ek het geweet ek wil eendag iets daaroor skryf.”
Die boek het uitstekende resensies gekry en goed verkoop, maar wat Zelda die meeste verras het was die boodskappe en e-posse wat sy van vroue gekry het dat hulle met Retta se verhaal resoneer. “Dit was asof ek met die boek ‘n senuwee raakgeboor het.”
‘n Vriendin van die regisseur, Pieter Grobbelaar, het vir hom die boek geleen om te lees. Pieter het dadelik die potensiaal gesien vir ‘n goeie ‘date night’ fliek vir ‘n meer volwasse gehoor, en het NB-uitgewers genader om oor filmregte te onderhandel.
Op ‘n vraag oor of die karakters in die film naby is aan hoe sy die boekkarakters sou visualiseer, sê Zelda dat Antoinette Louw, wat die hoofrol van Retta Blom vertolk, baie naby aan presies is soos wat sy Retta voorgestel het. “Die meeste ander karakters lyk nie soos hulle in my kop gelyk het nie, maar dit is interessant om te sien hoe mense jou storie en karakters interpreteer. As skrywer moet ‘n mens vooraf besluit om ‘te laat gaan’. Daar gebeur dikwels dinge wanneer jy ander mense se kreatiwiteit ook speeltyd gee,” gesels sy.
![](https://images.caxton.co.za/wp-content/uploads/sites/116/2024/08/Retta4.jpg)
Zelda het oor die afgelope jare haarself as veelsydige skrywer op vele terreine bewys, maar geniet tans die skryf van kortverhale die meeste, “miskien omdat ek oud word en sukkel om té lank op een ding te konsentreer!” vertel sy laggend, en voeg by, “my skryfvoorkeur verander deurentyd.”
Zelda beskryf haarself as ‘n introvert wat ‘n paar vaardighede aangeleer het om in die wêreld te funksioneer. “Dit is nie die glanspersoonlikhede wat my inspireer nie, maar gewone mense wat dapper moet wees en hard moet werk om net deur hul dae te kom.”
As sy moet kies tussen ‘n boek of ‘n fliek, is altwee bo-aan aan haar doenlysie. Uit die skatkis van Afrikaanse films is Die Wonderwerker ‘n gunsteling, “maar sjoe, ek het honderde lieflingflieks,” sê sy. “The English patient is loshande my gunsteling Engelse fliek – ‘n fantastiese verwerking van Michael Ondaatje se roman.
![](https://images.caxton.co.za/wp-content/uploads/sites/116/2024/08/Retta2.jpg)
Soos met Die dekonstruksie van Retta Blom, word films dikwels op boeke gebaseer, en meen Zelda dat boekwurms soms teleurgesteld is as hulle die fliek van ‘n geliefde boek gaan kyk. “Ek dink dit is onregverdig om die visuele medium met die geskrewe te vergelyk. Dit is ‘n heeltemal ander manier om dieselfde storie te vertel. Die teikenmarkte verskil. Ek het dikwels reeds die boek gelees wanneer ek die fliek gaan kyk, maar ek maak ‘n punt daarvan om vir myself te sê: ‘Die boek was een stuk kuns. Hierdie is nou ‘n ander stuk kuns’.”
Of sy graag weer in die toekoms ‘n boek van haar op die silwerskerm sou wou sien, is Zelda eerlik dat dit ‘n traumatiese ervaring vir enige skrywer kan wees, maar ook ‘n wonderlike leerervaring waaroor sy nie een oomblik spyt is dat dit met haar gebeur het nie.
Ons het al wonderlike Afrikaanse films oor die jare gesien, en steeds kyk mense graag na Afrikaanse films. “Ek dink dit is daardie eg menslike element in Afrikaanse flieks wat ons laat terugkom vir meer. Dieselfde goed wat ons in trane gehad het oor oorlede Jans Rautenbach se films, wat ons deesdae laat skaterlag vir Marc Lottering of Bouwer Bosch en Bennie Fourie se sketse. Afri-kaanssprekende mense is oor die algemeen sout van die aarde, hartlik en vrek snaaks. Ons kan natuurlik ook lekker wroeg. Ons is lief vir lewensdrama in al sy vorme,” gesels sy.
* As jy nog nie die roman gelees het nie, kry nou die boek by Die Boekstop, Liewer Koffie of La Vie en Rose in Breëstraat, Parys. Jy durf nie uitmis op hierdie een nie.